لوشیا (Lochia) چیست؟ مراحل ترشحات و خونریزی طبیعی بعد از زایمان

لوشیا (Lochia) به ترشحات و خونریزی طبیعی رحم پس از زایمان گفته می‌شود که در اثر خروج خون، بقایای بافتی و ترمیم لایه داخلی رحم ایجاد می‌شود. این ترشحات پس از زایمان طبیعی و سزارین مشاهده می‌شوند و به‌تدریج از نظر رنگ، مقدار و ترکیب تغییر می‌کنند.

لوشیا به‌طور کلاسیک به سه مرحله اصلی تقسیم می‌شود: لوشیا روبرا، لوشیا سروزا و لوشیا آلبا. شناخت این مراحل به مادران کمک می‌کند تا روند طبیعی بهبودی پس از زایمان را بهتر تشخیص دهند و علائم هشداردهنده را بشناسند.

۱. لوشیا روبرا (Lochia Rubra)

لوشیا روبرا نخستین مرحله ترشحات پس از زایمان است که معمولاً در روزهای اول، به‌ویژه روزهای ۱ تا ۳ یا ۴ پس از زایمان، مشاهده می‌شود.

ویژگی‌های لوشیا روبرا:

• رنگ: قرمز تا قرمز تیره

• زمان شروع: بلافاصله پس از زایمان

• ترکیبات: خون، بقایای دسیدوا، مخاط و سلول‌های بافتی

• مقدار: معمولاً در روزهای ابتدایی بیشتر است.

در این مرحله ممکن است لخته‌های کوچک خون نیز مشاهده شوند. بااین‌حال، خونریزی بسیار شدید، افزایش ناگهانی خونریزی یا دفع لخته‌های بزرگ طبیعی محسوب نمی‌شود و به بررسی پزشکی نیاز دارد.

۲. لوشیا سروزا (Lochia Serosa)

لوشیا سروزا مرحله دوم ترشحات پس از زایمان است که معمولاً از حدود روز چهارم شروع می‌شود و تا حدود روز دهم ادامه پیدا می‌کند. زمان دقیق شروع و پایان این مرحله در افراد مختلف متفاوت است.

ویژگی‌های لوشیا سروزا:

• رنگ: صورتی، قهوه‌ای یا قهوه‌ای مایل به زرد

• مقدار: کمتر از مرحله لوشیا روبرا

• ترکیبات: خون کمتر، ترشحات سروزی، لکوسیت‌ها و بقایای بافتی

در این مرحله، خونریزی کاهش پیدا می‌کند و ترشحات به‌تدریج روشن‌تر می‌شوند. وجود مقدار کمی لک‌بینی می‌تواند طبیعی باشد، به شرط آنکه خونریزی به‌طور غیرعادی افزایش پیدا نکند و علائم هشداردهنده دیگری وجود نداشته باشد.

۳. لوشیا آلبا (Lochia Alba)

لوشیا آلبا سومین مرحله ترشحات پس از زایمان است که معمولاً از حدود روز دهم آغاز می‌شود و ممکن است چند هفته ادامه داشته باشد.

ویژگی‌های لوشیا آلبا:

• رنگ: سفید، کرمی یا زرد کم‌رنگ

• مقدار: معمولاً کم و به‌تدریج کاهشی

• ترکیبات: لکوسیت‌ها، مخاط و سلول‌های اپی‌تلیال

در این مرحله، میزان خون موجود در ترشحات بسیار کمتر می‌شود و ترشحات بیشتر حالت سفید یا زرد کم‌رنگ پیدا می‌کنند. مدت‌زمان ادامه لوشیا آلبا در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است تا چند هفته پس از زایمان ادامه داشته باشد.

ترتیب تغییر رنگ ترشحات بعد از زایمان

روند معمول تغییر رنگ لوشیا به این ترتیب است:

1. لوشیا روبرا: قرمز یا قرمز تیره

2. لوشیا سروزا: صورتی یا قهوه‌ای

3. لوشیا آلبا: سفید، کرمی یا زرد کم‌رنگ

به‌طور کلی، با گذشت زمان مقدار خونریزی کاهش می‌یابد و رنگ ترشحات روشن‌تر می‌شود. البته این تغییرات همیشه دقیقاً مطابق یک جدول زمانی ثابت نیستند و ممکن است در هر مادر متفاوت باشند.

چه زمانی خونریزی بعد از زایمان خطرناک است؟

اگرچه ترشحات لوشیا بخشی طبیعی از روند بهبودی پس از زایمان هستند، برخی علائم ممکن است نشانه خونریزی غیرطبیعی یا عفونت رحم باشند.

در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، لازم است سریعاً ارزیابی پزشکی انجام شود:

• افزایش ناگهانی یا واضح خونریزی، به‌ویژه خونریزی قرمز روشن پس از کاهش قبلی

• خیس شدن یک یا چند نوار بهداشتی در مدت کوتاه یا خونریزی شدید

• دفع لخته‌های بزرگ خون

• ترشحات با بوی بسیار بد یا غیرمعمول

• تب، لرز یا درد شدید و رو به افزایش شکم و لگن

• سرگیجه شدید، ضعف قابل‌توجه یا احساس غش

خونریزی شدید، غش یا سرگیجه شدید می‌تواند نشانه یک وضعیت اورژانسی باشد و به رسیدگی فوری نیاز دارد. تب و ترشحات بدبو نیز می‌توانند از علائم عفونت پس از زایمان باشند.